Czy wiesz, że… w Białkowie znajduje się wyjątkowe obserwatorium astronomiczne i planetarium Uniwersytetu Wrocławskiego?
W niewielkiej wsi Białków (gmina Wińsko) działa niezwykłe miejsce, które łączy historię, naukę i edukację — Ośrodek Edukacji Astronomicznej Uniwersytetu Wrocławskiego, w którym mieści się planetarium oraz historyczne obserwatorium astronomiczne.
🌟 Od XIX wieku do współczesności
Historia obserwatorium sięga lat 80. XIX wieku, kiedy to astronom-amator Leo von Wutschichowsky założył tu własny ośrodek obserwacyjny, łącząc go z neogotycką willą i parkiem. Już wtedy bywali tu znani astronomowie, m.in. Johann Gottfried Galle, który odkrył planetę Neptun, oraz Julius Franz, znany z mapowania powierzchni Księżyca.
Po II wojnie światowej Uniwersytet Wrocławski przejął obiekt, kontynuując działalność badawczą i obserwacyjną. Dzięki staraniom naukowców Instytutu Astronomicznego w Białkowie prowadzi się badania z zakresu astrofizyki i heliofizyki aż do dziś — m.in. obserwacje Słońca i innych obiektów nieba.
🔭 Nowoczesna nauka w zabytkowych murach
Dziś obserwatorium w Białkowie to nie tylko historyczny budynek, lecz także nowoczesne zaplecze badawcze. Znajdują się tu m.in.:
-
60-cm reflektor typu Cassegrain — jeden z głównych instrumentów obserwacyjnych,
-
koronograf Lyot’a o średnicy 50 cm — unikatowy instrument do obserwacji Słońca,
-
spektrograf typu MSDP i teleskop horyzontalny z celostatem, które wspierają badania heliofizyczne.
Sprzęt obserwacyjny jest wykorzystywany zarówno w badaniach naukowych, jak i w edukacji — to rzadkie połączenie nauki z dostępem dla młodych odkrywców.
🪐 Planetarium i Ośrodek Edukacji Astronomicznej
Na terenie obserwatorium działa też Planetarium i Ośrodek Edukacji Astronomicznej — nowoczesna placówka astronomiczno-edukacyjna, która zaprasza grupy szkolne i zainteresowanych astronomią.
W programie m.in.:
🌠 seanse w planetarium o Wszechświecie — np. o Słońcu, Układzie Słonecznym, galaktykach czy niebie sezonowym,
🔭 zajęcia praktyczne z teleskopami i symulacjami lotów kosmicznych,
📚 edukacyjne stanowiska robotyki, optyki oraz model 3D Księżyca.
Oferta skierowana jest przede wszystkim do zorganizowanych grup, w tym szkół — warto rezerwować terminy z wyprzedzeniem.
🧠 Edukacja i badania bliżej domu
W Białkowie odbywają się również specjalne fakultety astronomiczne dla uczniów szkół ponadpodstawowych, podczas których młodzi ludzie zgłębiają wiedzę o kosmosie poprzez wykłady i praktyczne obserwacje — a to zupełnie za darmo dzięki wsparciu Uniwersytetu i Ministerstwa Nauki.
✨ Białków to nie tylko malownicza wieś w gminie Wińsko, ale też brama do gwiazd — miejsce, gdzie nauka spotyka się z pasją, a astronomia jest dostępna zarówno dla badaczy, jak i lokalnej społeczności.
Ciekawe linki:
